दुष्काळ निवारण उपाययोजनेसंदर्भात जिल्हाधिका-यांकडून आढावा

 

दुष्काळ निवारण उपाययोजनेसंदर्भात जिल्हाधिका-यांकडून आढावा

Ø विविध यंत्रणांना निर्देश

चंद्रपूर, दि. 29 : चंद्रपूर जिल्ह्यातील 15 पैकी 12 तालुक्यात दुष्काळ जाहीर करण्यात आला आहे. दुष्काळाच्या या पार्श्वभुमीवर विविध उपाययोजना करण्यासंदर्भात जिल्हाधिकारी वसुमना पंत यांनी आज (दि.29) विविध विभागांची आढावा बैठक घेऊन निर्देश दिले. यावेळी मुख्य कार्यकारी अधिकारी पुलकित सिंह उपस्थित होते.

राज्य शासनाने दुष्काळग्रस्त भागासाठी विशेष बाब म्हणून 12 प्रकारच्या उपाययोजना व सवलती लागू करण्याचा निर्णय घेतला आहे, असे सांगून जिल्हाधिकारी पंत म्हणाल्या, जमीन महसुलात सुट अंतर्गत प्रत्येक तालुकानिहाय किती सूट द्यायची आहे, ते त्वरीत कळवावे. पीक कर्जाचे पुनर्गठन अंतर्गत जिल्ह्यातील आतापर्यंत किती शेतक-यांना कर्जवाटप करण्यात आले, किती शेतक-यांची कर्जमाफी झाली, किती जणांच्या कर्जाचे पुनर्गठन करणे आवश्यक आहे, त्याबाबतची माहिती जिल्हा अग्रणी बँक व्यवस्थापकांनी त्वरीत द्यावी. तसेच 2 ऑक्टोबर रोजी होणा-या ग्रामसभेत कर्जाच्या पुनर्गठन संदर्भात माहिती देण्यासाठी बँक अधिका-यांना उपस्थित राहण्याचे निर्देश द्यावे.

शेतीशी निगडीत कर्जाच्या वसुलीस स्थगिती अंतर्गत बँकांना लेखी आदेश द्यावे. वसुली होत असल्यास व  याबाबत तक्रार आली तर संबंधित बँकेवर कारवाई करावी. दुष्काळग्रस्त तालुक्यातील प्रत्येक ग्रामपंचयतीमध्ये रोजगार हमी योजनेअंतर्गत किमान एक काम हाती घ्यावे. कृषी पंपाच्या चालू विजबिलात सूट संदर्भात महावितरणने नियोजन करावे. दुष्काळ निवारणासाठी वेगवेगळ्या विभागांनी जिल्हा नियोजन समितीच्या निधीमधून प्रस्तावित कामे हाती घ्यावीत. या कामांची माहिती 2 ऑक्टोबरच्या ग्रामसभेत गावक-यांना द्यावी. तसेच उपविभागीय आणि तहसील स्तरावर सर्व विभागांची बैठक घ्यावी, अशा सुचना जिल्हाधिकारी वसुमना पंत यांनी दिल्या.

बैठकीला निवासी उपजिल्हाधिकारी दगडू कुंभार, जिल्हा अधिक्षक कृषी अधिकारी शंकर तोटावार, उपजिल्हाधिकारी (रोहयो) शुभम दांडेकर, विभागीय वन अधिकारी राजन तलमले, उपमुख्य कार्यकारी अधिकारी गिरीश धायगुडे, पशुसंवर्धन उपायुक्त डॉ. सुरेश कुमरे, जिल्हा अग्रणी बँक व्यवस्थापक आशिष सोनोने, जिल्हा पुरवठा अधिकारी राहुल बहादुरकर, जिल्हा आपत्ती व्यवस्थापन अधिकारी सलिम शेख आदी उपस्थित होते.

अशा आहेत 12 प्रकारच्या उपाययोजना व सवलती : दुष्काळग्रस्त क्षेत्रासाठी राज्य शासनाने विशेष बाब म्हणून पुढीलप्रमाणे सवलती लागू करण्याचा निर्णय घेतला आहे. यात 1) जमीन महसुलात सुट 2) पीक कर्जाचे पुनर्गठन 3) शेतीशी निगडीत कर्जाच्या वसुलीस स्थगिती 4) कृषी पंपाच्या चालू विजबिलात सुट 5) शालेय / महाविद्यालयीन विद्यार्थ्यांच्या परिक्षा शुल्कात सुट 6) रोहयो अंतर्गत कामाच्या निकषात शिथिलता आणून जास्तीत जास्त कामे सुरू करणे 7) आवश्यक तेथे पिण्याचे पाणी पुरविण्यासाठी टँकर्सचा वापर 8) टंचाई जाहीर केलेल्या गावात शेतक-यांचा शेतीच्या पंपाची वीज जोडणी खंडीत न करणे 9) शेतीवर आश्रित शेतकरी / मजूर आदींना अन्नधान्‍याची टंचाई होणार नाही याबाबत व्यवस्था उभी करणे 10) जनावरांना आवश्यक चारा उपलब्ध होईल, याची व्यवस्था करणे 11) जलसंधारणाची कामे सुरू करणे 12) नागरिकांना पिण्याचे पाणी आणि जनावरांसाठी पाण्याचे नियोजन करणे.

०००००००

2 ऑक्टोबरला हर घर जल गावांमध्ये ‘जल अर्पण दिवस’

2 ऑक्टोबरला हर घर जल गावांमध्ये ‘जल अर्पण दिवस’

Ø पाणीपुरवठा योजनांचे ग्रामसमुदायाकडे औपचारिक हस्तांतरण

 

चंद्रपूर, दि. 29 : जल जीवन मिशन अंतर्गत गावातील पाणीपुरवठा योजनांचे औपचारिक हस्तांतरण ग्रामसमुदायाकडे करण्याच्या उद्देशाने राज्य पाणी पुरवठा व स्वच्छता विभाग यांच्या मार्गदर्शक सूचनांनुसार 2 ऑक्टोबर 2026 रोजी ‘जल अर्पण दिवस’ साजरा करण्यात येणार आहे. चंद्रपूर जिल्ह्यात ‘हर घर जल’ घोषित झालेल्या  गावांमध्ये ज्या गावांतील पाणीपुरवठा सुरळीत सुरू आहे आणि पाणीपुरवठा योजना पूर्ण झालेल्या आहेत, अशा गावांमध्ये ‘जल अर्पण’ कार्यक्रमाचे आयोजन करण्यात येणार आहे.

ग्रामपंचायत व ग्राम पाणी पुरवठा व स्वच्छता समितीच्या माध्यमातून पाणीपुरवठा योजनेची प्रत्यक्ष पाहणी व तपासणी करण्यात येणार आहे. ग्रामसभेतून पाणी पुरवठा योजनेबाबत तसेच पाणी गुणवत्ता या बाबत जनजागृती करण्यात येणार आहे. ‘जल अर्पण’ कार्यक्रमाच्या दिवशी ग्रामसभेमध्ये  ग्रामस्थांना पाणीपुरवठा योजना, तिचे हस्तांतरण तसेच योजनेच्या देखभाल व दुरुस्तीबाबत मार्गदर्शन करण्यात येणार आहे. कार्यक्रमात महिला बचत गट, युवक, आशा सेविका, अंगणवाडी सेविका, शिक्षक, ग्रामस्थ, भजनी मंडळे आणि लोकप्रतिनिधी यांचा सक्रिय सहभाग घेण्यात येणार असून सकाळी प्रभात फेरीचे आयोजन केले जाणार आहे.

 ‘जल अर्पण’ कार्यक्रमाचे विशेष आकर्षण म्हणजे पाणीपुरवठा योजनेच्या पाण्याच्या टाकीला ‘जल बंधन’ करण्यात येणार आहे. यामधून “आजपासून ही पाणीपुरवठा योजना गावाची असून, तिची देखभाल व दुरुस्तीची जबाबदारी गावाची राहील” असा संदेश पाणी पुरवठा विभागातर्फे ग्रामस्थांना देण्यात येणार आहे. गावातील पाणीपुरवठा योजना केवळ शासनाची मालमत्ता न राहता ग्रामसमुदायाच्या सहभागातून तिचे योग्य व्यवस्थापन, देखभाल व संवर्धन व्हावे, हा ‘जल अर्पण’ उपक्रमाचा मुख्य उद्देश आहे.

त्यामुळे सर्व पात्र गावांनी शासनाच्या मार्गदर्शक सूचनांनुसार आवश्यक बाबींची पूर्तता करून गट विकास अधिकारी, विस्तार अधिकारी, ग्रामीण पाणी पुरवठा विभाग, ग्रामसेवक, पाणी पुरवठा व स्वच्छता समिती  यांनी 2 ऑक्टोबर रोजी ‘जल अर्पण’ कार्यक्रम उत्साहात साजरा करावा, असे आवाहन जिल्हा परिषदेचे मुख्य कार्यकारी अधिकारी पुलकीत सिंग यांनी केले आहे.

०००००००

तालुका पातळीवर सफाईमित्र सुरक्षा सेवा आणि सन्मान शिबिराचे आयोजन

 

तालुका पातळीवर सफाईमित्र सुरक्षा सेवा आणि सन्मान शिबिराचे आयोजन

चंद्रपूर, दि. 29 : ‘स्वच्छता ही सेवा’ अभियानांतर्गत सफाईमित्रांच्या आरोग्याची काळजी, सुरक्षिततेला प्राधान्य आणि त्यांच्या योगदानाचा सन्मान करण्यासाठी तालुका पातळीवर ‘सफाईमित्र सुरक्षा सेवा आणि सन्मान शिबिर’ आयोजित करावे, असे आवाहन जिल्हा परिषदेचे मुख्य कार्यकारी अधिकारी पुलकित सिंह यांनी केले आहे.

सफाईमित्र हे स्वच्छ आणि निरोगी समाजाच्या निर्मितीत महत्त्वाची भूमिका बजावत आहेत. त्यांच्या कामाच्या ठिकाणी निर्माण होणारे धोके लक्षात घेता त्यांना आवश्यक सुरक्षा साधने उपलब्ध करून देणे, त्यांचा योग्य वापर करण्याबाबत मार्गदर्शन करणे तसेच नियमित आरोग्य तपासणी करणे आवश्यक आहे. या अनुषंगाने तालुकास्तरावर विशेष शिबिरांचे आयोजन करण्याच्या सूचना देण्यात आल्या आहेत.

या शिबिरामध्ये सफाईमित्रांची सर्वसाधारण आरोग्य तपासणी, आवश्यक लसीकरण, आजार प्रतिबंध व आरोग्यविषयक मार्गदर्शन करण्यात यावे. तसेच कामाच्या ठिकाणी सुरक्षिततेचे नियम, संभाव्य धोके व प्रतिबंधात्मक उपाय याबाबत मार्गदर्शन करावे. सफाईमित्रांनी काम करताना हातमोजे, मास्क, गमबूट, हेल्मेट, सुरक्षा जॅकेट यांसारख्या वैयक्तिक संरक्षणात्मक साधनांचा योग्य वापर करावा, याबाबतही शिबिरातून प्रबोधन करण्यात यावे. ‘सुरक्षित काम, सुरक्षित जीवन’ हा संदेश सफाईमित्रांपर्यंत पोहोचविण्यावर भर देण्यात येणार आहे.

उत्कृष्ट कार्य करणाऱ्या सफाईमित्रांचा सन्मान : स्वच्छता व्यवस्थेत उल्लेखनीय योगदान देणाऱ्या सफाईमित्रांच्या कार्याची दखल घेऊन त्यांचा गौरव व सन्मान करावा. सफाईमित्रांच्या योगदानाला सामाजिक प्रतिष्ठा मिळावी आणि त्यांना प्रोत्साहन मिळावे, यासाठी अशा उपक्रमांचे महत्त्व असल्याचे मुख्य कार्यकारी अधिकारी पुलकित सिंह यांनी सांगितले.

स्वच्छ भारत मिशन, जिल्हा परिषद चंद्रपूर यांच्या माध्यमातून हा उपक्रम प्रभावीपणे राबविण्यासाठी संबंधित पंचायत समित्या, ग्रामपंचायती, आरोग्य विभाग आणि स्वच्छता यंत्रणेने समन्वयाने कार्य करण्याचे आवाहन करण्यात आले आहे.

०००००००

‘माझं गाव आरोग्य संपन्न गाव’ अभियान जिल्हास्तरीय कार्यशाळा संपन्न

 ‘माझं गाव आरोग्य संपन्न गाव’ अभियान जिल्हास्तरीय कार्यशाळा संपन्न

चंद्रपूर,दि.29 : जिल्ह्यात 'माझं गाव आरोग्य संपन्न गाव' अभियानाची प्रभावी अंमलबजावणी करण्याच्या उद्देशाने मुख्य कार्यकारी अधिकारी पुलकित सिंह यांच्या मार्गदर्शनाखाली, अतिरिक्त मुख्य कार्यकारी अधिकारी कल्पना शिरसागर मॅडम यांच्या अध्यक्षतेखाली कार्यशाळा घेण्यात आली.

प्रमुख मार्गदर्शक म्हणून उपमुख्य कार्यकारी अधिकारी मीना साळुंके, जिल्हा आरोग्य अधिकारी डॉ. अशोक कटारे, अतिरिक्त जिल्हा शल्य चिकित्सक डॉ. भास्कर सोनारकर, कार्यकारी अभियंता संदीप खांबाईत, उपमुख्य कार्यकारी अधिकारी मच्छिंद्रनाथ धस, जिल्हा माता बाल संगोपन अधिकारी डॉ. स्नेहल कासारे, अतिरिक्त जिल्हा आरोग्य अधिकारी, डॉ. लक्षदीप पारेकर, सहाय्यक संचालक डॉ. संदिप गेडाम, जिल्हा हिवताप अधिकारी डॉ. प्रकाश साठे, जिल्हा क्षयरोग अधिकारी डॉ. ललित पटले तसेच विभागीय समन्वयक सविता गजभिये व रजनी गजभिये आदी उपस्थित हेाते.

कार्यशाळेचा उद्देश व सहभाग : ग्रामीण भागातील आरोग्यमान सुधारण्यासाठी राज्य शासनाने 1 एप्रिल 2026 पासून 'माझं गाव आरोग्य संपन्न गाव' हे अभियान राबविण्याचा निर्णय घेतला आहे. या अभियानांतर्गत चंद्रपूर जिल्ह्याला एक निरोगी, सक्षम, जागरूक आणि सशक्त जिल्हा घडविण्यासाठी आपल्या जिल्ह्यातील सर्व नागरिकांचा लोकसहभाग अत्यंत आवश्यक आहे. गावोगावी आरोग्य सेवा अधिक बळकट करणे आणि अभियानाची उद्दिष्टे तळागाळापर्यंत पोहोचवणे हा या कार्यशाळेचा मुख्य हेतू आहे.

 कार्यशाळेचे संचालन भावना सोडवले यांनी तर आभार जिल्हा विस्तार व माध्यम अधिकारी उज्वला सातपुते यांनी मानले. या कार्यशाळेसाठी जिल्ह्यातील गटविकास अधिकारी, वैद्यकीय अधीक्षक, तालुका आरोग्य अधिकारी, बालविकास प्रकल्प अधिकारी, वैद्यकीय अधिकारी, विस्तार अधिकारी (आरोग्य), विस्तार अधिकारी (पंचायत), ग्रामपंचायत अधिकारी, समुदाय आरोग्य अधिकारी, आरोग्य सेवक/सेविका, तालुका समूह संघटक, गटप्रवर्तक  असे एकूण 200 तालुकास्तरीय अधिकारी उपस्थित होते.

००००००

मासळ येथे सर्वकष प्राथमिक आरोग्य सेवा प्रशिक्षण

मासळ येथे सर्वकष प्राथमिक आरोग्य सेवा प्रशिक्षण

चंद्रपूर, दि. 29 : ग्रामीण भागातील नागरिकांना गावपातळीवरच सर्वकष आणि गुणवत्तापूर्ण आरोग्य सेवा मिळण्यासाठी प्राथमिक आरोग्य केंद्र, मासळ (ता. चिमूर) येथे दोन दिवसीय प्रशिक्षण कार्यक्रम नुकताच घेण्यात आला. जिल्हा परिषदेचे मुख्य कार्यकारी अधिकारी पुलकित सिंह आणि जिल्हा आरोग्य अधिकारी डॉ. अशोक कटारे यांच्या मार्गदर्शनाखाली तसेच जिल्हा प्रशिक्षण केंद्राच्या डॉ. मिना मडावी यांच्या नियोजनातून हे प्रशिक्षण पार पडले. प्रशिक्षणात 57 प्रशिक्षणार्थीनी सहभाग घेतला.

ग्रामीण भागातील प्राथमिक आरोग्य सेवा अधिक सक्षम करणे, आरोग्य कर्मचाऱ्यांचे ज्ञान, कौशल्य व कार्यक्षमता वाढविणे हा प्रशिक्षणाचा प्रमुख उद्देश आहे. गावपातळीवरच अधिकाधिक आजारांचे निदान व उपचार करून अनावश्यक संदर्भीकरण टाळण्यासाठी "अधिक सेवा, कमी संदर्भ या संकल्पनेवर काम करण्यावर भर देण्यात आला.

प्रशिक्षणात 13 प्रमुख घटकावर मार्गदर्शन करण्यात आले. यामध्ये 1) गरोदरपण, प्रसूती व प्रसूती पश्चात काळजी, 2) नवजात व अर्भक आरोग्य सेवा, 3) बालक व किशोरवयीन आरोग्य, 4) कुटुंब नियोजन व प्रजनन आरोग्य, 5) संसर्गजन्य आजाराचे व्यवस्थापन, 6) सामान्य व किरकोळ आजाराचे उपचार, 7) असंसर्गजन्य आजाराचे प्रतिबंध व नियंत्रण, 8) डोळे व कान यांचे प्राथमिक आरोग्य, 9) मौखिक आरोग्य सेवा, 10) वृद्धापकाळ व पेलटिव्ह केअर, 11) आपत्कालीन वैद्यकीय सेवा, 12) मानसिक आरोग्य, 13) योग व आयुष पद्धती या सेवांचा समावेश आहे.

याशिवाय प्रभावी संवाद कौशल्य, साकारात्मक देहबोली, रुग्णांशी आपुलकीने संवाद साधणे आणि नेतृत्व कौशल्य याबाबतही प्रशिक्षण देण्यात आले. माता व बालमृत्यू कमी करणे, असंसर्गजन्य आजारांचे वेळेत तपासणी करणे, नियमित गृहभेटी तसेच आरोग्य शिबिरांच्या माध्यमातून आरोग्य सेवा अधिक प्रभावी करण्यावर विशेष भर देण्यात आला.

प्रशिक्षणात डॉ. प्रिती राजगोपाल, डॉ. गजानन राऊत, डॉ. मिना मडावी, डॉ. संदीप भटकर, डॉ. भावेश वानखेडे, डॉ. मनोज शेंडे, डॉ. किशोर भट्टाचार्य, शोभा नैनावत, वंदना किन्नाके, रमेश घुटके यांनी विविध विषयांवर मार्गदर्शन केले. प्रशिक्षणात वैद्यकीय अधिकारी, समुदाय आरोग्य अधिकारी, आरोग्य सहाय्यक, आरोग्य सेविका, आरोग्य सेवक, गटप्रवर्तक तसेच आशा स्वयंसेविकासह 57 प्रशिक्षणार्थी सहभागी झाले.

००००००