दुष्काळी परिस्थितीत पशुधनाला दर्जेदार आणि सुरक्षित चारा मिळणार - पशुसंवर्धन मंत्री पंकजा मुंडे यांची माहिती

 

दुष्काळी परिस्थितीत पशुधनाला दर्जेदार आणि सुरक्षित चारा मिळणार - पशुसंवर्धन मंत्री पंकजा मुंडे यांची माहिती

 

• मंत्रिमंडळ उपसमितीच्या अभ्यासगटाच्या बैठकीत चाऱ्याचे दर निश्चित ; पशुपालकांना दिलासा
• दुष्काळ जाहीर कालावधीत सुधारित आधारभूत दर लागू ; सुका चारा प्रतिकिलो कमाल १२ रुपये; मुरघासासाठी कमाल ८ रुपये

 

            मुंबई, दि. ३० : दुष्काळजन्य परिस्थितीतील संभाव्य चारा टंचाईवर मात करून पशुपालकांना दिलासा देण्यासाठी राज्य शासनाने चारा खरेदीचे दर निश्चित केले आहेत. पशुधनासाठी खरेदी करण्यात येणाऱ्या सुक्या चाऱ्याची कमाल आधारभूत किंमत वाहतूक खर्च वगळून प्रतिकिलो १२ रुपये, तर मुरघासाची कमाल आधारभूत किंमत वाहतूक खर्च वगळून प्रतिकिलो ८ रुपये निश्चित केली आहे, अशी माहिती पर्यावरण व पशुसंवर्धन मंत्री पंकजा मुंडे यांनी दिली. चाराटंचाईच्या काळात पशुधनासाठी चारा उपलब्ध करून देण्याच्या उपाययोजनांना यामुळे मदत होणार आहे.

            राज्यातील खरीप हंगामातील परिस्थितीचा आढावा घेऊन आतापर्यंत एकूण ३०४ तालुक्यांमध्ये दुष्काळ जाहीर करण्यात आला आहे. या पार्श्वभूमीवर संभाव्य चारा टंचाईवर मात करण्यासाठी महसूलमंत्र्यांच्या अध्यक्षतेखालील मंत्रिमंडळ उपसमितीने अभ्यासगटाची स्थापना केली होती. या अभ्यासगटात पंकजा मुंडे सदस्य असून या अभ्यास गटाने राज्यासह इतर राज्यांमधील चारा व्यवस्थापनाच्या उपाययोजनांचा अभ्यास करून उपलब्ध चारा, संभाव्य उत्पादन आणि आगामी काळातील गरज लक्षात घेऊन अहवाल सादर केला. या अहवालाला २७ ऑक्टोबर रोजी झालेल्या मंत्रिमंडळ उपसमितीच्या बैठकीत मान्यता देण्यात आली.

 

            मदत व पुनर्वसन विभागाने जाहीर केलेल्या दुष्काळाच्या कालावधीसाठी हे दर लागू राहतील. जिल्हास्तरीय दुष्काळ व्यवस्थापन कार्यकारी समितीने अभ्यासगटाच्या अहवालातील तरतुदी आणि मदत व पुनर्वसन विभागाच्या निर्देशांनुसार चारा खरेदीची कार्यवाही करण्यात येणार आहे. तसेच वाहतुकीसाठी परिवहन आयुक्तांनी वेळोवेळी निश्चित केलेले दर लागू राहतील. चाऱ्याच्या गुणवत्तेबाबतही शासनाने निकष निश्चित केले आहेत. खरेदी करण्यात येणाऱ्या सुक्या चाऱ्यातील ओलावा कमाल १५ टक्के असावा. चारा चांगला दिसणारा तसेच आंबट किंवा कुबट वास, बुरशी, कीड आणि माती नसलेला असावा. ज्वारी आणि बाजरीच्या चाऱ्याला प्राधान्य देण्यात येणार आहे. मुरघास हवाबंद आणि बुरशीमुक्त असणे आवश्यक आहे. त्यामधील ओलावा ६२ ते ७० टक्के, पीएच ३.५ ते ४.४ आणि क्रूड प्रोटीन किमान ७ टक्के असावे. अन्य घटकांसाठी भारतीय मानक ब्युरोच्या आयएस १९५६२ : २०२६ मधील निकष लागू राहतील.

 

पशुधनाला दर्जेदार आणि सुरक्षित चारा मिळणार

            राज्यातील दुष्काळी परिस्थितीत शेतकऱ्यांसमोर शेतीबरोबरच पशुधनाच्या चाऱ्याचा प्रश्नही निर्माण होतो. पशुधन हे शेतकऱ्यांच्या उपजीविकेचे महत्त्वाचे साधन असल्याने दुष्काळाच्या काळात त्यांना चारा उपलब्ध करून देणे ही शासनाची प्राथमिकता आहे. याच उद्देशाने सुका चारा व मुरघासासाठी आधारभूत दर निश्चित करण्याचा निर्णय घेतला आहे. केवळ चाऱ्याचे दर निश्चित करणे एवढाच या निर्णयाचा उद्देश नसून, पशुधनाला दर्जेदार आणि सुरक्षित चारा मिळावा, यासाठी गुणवत्तेचे निकषही ठरविण्यात आले आहेत. जिल्हास्तरावर योग्य नियोजन आणि काटेकोर अंमलबजावणी करून दुष्काळी परिस्थितीत शेतकऱ्यांना आणि पशुपालकांना दिलासा देण्याचा शासनाचा प्रयत्न असल्याचे पशुसंवर्धन मंत्री पंकजा मुंडे यांनी म्हटले आहे.

000

दुष्काळी परिस्थितीत पशुधनासाठी आतापासून चारा उत्पादनाचे नियोजन करा – जिल्हाधिकारी वसुमना पंत

 

दुष्काळी परिस्थितीत पशुधनासाठी आतापासून चारा उत्पादनाचे नियोजन करा – जिल्हाधिकारी वसुमना पंत

Ø चारा पिकांची लागवड व नियोजनाबाबत एकदिवसीय कार्यशाळा संपन्न

चंद्रपूर, दि. 30 : दुष्काळी परिस्थितीच्या पार्श्वभूमीवर जिल्ह्यातील पशुधनासाठी चाऱ्याची टंचाई निर्माण होऊ नये, यासाठी आतापासूनच प्रभावी नियोजन करणे आवश्यक आहे, असे प्रतिपादन जिल्हाधिकारी वसुमना पंत यांनी केले.

नियोजन भवन येथे आज (दि.30) कृषी व पशुसंवर्धन विभागाच्या वतीने दुष्काळी परिस्थितीत चारा पिकांची लागवड व नियोजन या विषयावर आयोजित एकदिवसीय कार्यशाळेत त्या बोलत होत्या. यावेळी मुख्य कार्यकारी अधिकारी पुलकित सिंह, प्रकल्प संचालक मंजिरी टकले, पाटबंधारे विभागाचे अधिक्षक अभियंता जलेश सिंह, जिल्हा अधीक्षक कृषी अधिकारी शंकर तोटावार, पशुसंवर्धन व दुग्धविकास विभागाचे जिल्हा उपायुक्त डॉ. सुरेश कुंभरे, उपमुख्य कार्यकारी अधिकारी गिरीश धायगुडे, विभागीय वन अधिकारी राजन तलमले आदी उपस्थित होते.

चारा लागवडीसाठी योग्य जागांची आतापासूनच निवड करून ठेवा, असे सांगून जिल्हाधिकारी पंत म्हणाल्या, महात्मा गांधी राष्ट्रीय ग्रामीण रोजगार हमी योजना (नरेगा) आणि जिल्हा नियोजन समितीच्या निधीच्या अभिसरणातून मोठ्या प्रमाणावर चारा उत्पादनाला प्राधान्य द्यावे. दुष्काळी परिस्थितीत पशुधनाचे संरक्षण आणि पशुपालकांना दिलासा देण्यासाठी चारा उपलब्धतेचे नियोजन अत्यंत महत्त्वाचे आहे. केवळ यंदाच्या दुष्काळापुरते मर्यादित न राहता नियमित व शाश्वत चारा उत्पादनाची व्यवस्था निर्माण करावी. जेणेकरून चारा उत्पादनातून शेतकरी आणि पशुपालकांना अतिरिक्त उत्पन्न कसे मिळेल, याचाही विचार करता येईल.

चारा उत्पादनाबाबत आधुनिक तंत्रज्ञान, उपलब्ध संसाधने आणि विविध शासकीय योजनांचा प्रभावी वापर करण्याच्या उद्देशाने या कार्यशाळेचे आयोजन करण्यात आले आहे. कार्यशाळेत सहभागी अधिकाऱ्यांनी व कर्मचाऱ्यांनी चारा लागवड, उत्पादन व व्यवस्थापनाबाबत असलेल्या शंकांचे तज्ज्ञांकडून निरसन करून घ्यावे. तसेच प्रत्यक्ष क्षेत्रभेटी देऊन शेतकरी, पशुपालक आणि संबंधित यंत्रणांना मार्गदर्शन करावे. यासाठी सर्व विभागांचे सहकार्य आणि समन्वय आवश्यक असल्याचे जिल्हाधिकाऱ्यांनी स्पष्ट केले.

तज्ज्ञांकडून चारा व्यवस्थापन व मूल्यवर्धनाबाबत मार्गदर्शन : कार्यशाळेत पशुसंवर्धन व दुग्धविकास विभागाचे जिल्हा उपायुक्त डॉ. सुरेश कुंभरे यांनी 'चंद्रपूर जिल्ह्यातील चारा टंचाई व्यवस्थापन व शाश्वत चारा विकास' या विषयावर मार्गदर्शन केले. सहाय्यक आयुक्त, पशुसंवर्धन डॉ. विलास गावखरे यांनी 'चाऱ्याचे भौतिक प्रक्रियेद्वारे मूल्यवर्धन' या विषयावर माहिती दिली. पशुवैद्यकीय अधिकारी डॉ. सतीश अघळते यांनी 'चारा व्यवस्थापन व कृषी वनीकरण' या विषयावर, तसेच विकसित भारत ग्रामीण रोजगार व आजीविका मिशन योजनेच्या माध्यमातून चारा लागवड व अझोला उत्पादनाच्या संधींबाबत उपमुख्य कार्यकारी अधिकारी गिरीश धायगुडे यांनी माहिती दिली. विदर्भ-मराठवाडा दुग्धविकास प्रकल्पाचे डॉ. निशांत नांदेश्वर यांनी दुग्धविकास प्रकल्पांतर्गत उपलब्ध योजनांबाबत मार्गदर्शन केले.

सदर कार्यशाळेमध्ये, कमतरता भासणाऱ्या चारा पिकांची निवड, दुष्काळी व कमी पाण्याच्या परिस्थितीत जलद वाढणारी आणि कमी पाण्यावर येणारी चारा पिके (उदा. ज्वारी, बाजरा, मका, नेपियर गवत, लसूण घास इ.) यांची लागवड पद्धती, चारा संवर्धन व साठवणूक तंत्रज्ञान, अतिरिक्त उपलब्ध चाऱ्याचे मुरघास बनवणे, कडबा कुट्टी करणे आणि योग्य साठवणूक करून चाऱ्याची नासाडी थांबवण्याच्या आधुनिक उपाययोजना या विषयांवरसुध्दा चर्चा करण्यात आली.

०००००००

शेतकऱ्यांच्या खात्यात पीएम किसान सन्मान निधीचा 24 वा हप्ता जमा

 

शेतकऱ्यांच्या खात्यात पीएम किसान सन्मान निधीचा 24 वा हप्ता जमा

Ø जिल्ह्यातील 2 लक्ष 44 हजार 796 पात्र शेतक-यांना लाभ

चंद्रपूर, दि. 30 : प्रधानमंत्री किसान सन्मान निधी योजनेंतर्गत जिल्ह्यातील 2 लक्ष 44 हजार 796 पात्र शेतकऱ्यांच्या खात्यात 24 व्या हप्त्याची रक्कम ऑनलाईन पध्दतीने जमा करण्यात आली. पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या हस्ते गुजरातमधील बनासकांठा येथे आज (दि.30) ऑनलाइन समारंभाद्वारे देशभरातील पात्र शेतकऱ्यांच्या बँक खात्यात थेट लाभ हस्तांतरण (डीबीटी) पद्धतीने प्रत्येकी 2 हजार रुपये जमा करण्यात आले.

केंद्र शासनाने शेतकऱ्यांना आर्थिक आधार देण्यासाठी 1 डिसेंबर 2018 पासून प्रधानमंत्री किसान सन्मान निधी योजना सुरू केली आहे. या योजनेंतर्गत पात्र शेतकऱ्यांना दर चार महिन्यांनी 2 हजार रुपये याप्रमाणे वार्षिक 6 हजार रुपयांचे आर्थिक सहाय्य थेट बँक खात्यात जमा करण्यात येते. ऑगस्ट ते नोव्हेंबर 2026 या कालावधीतील 24 व्या हप्त्याचे वितरण 30 ऑक्टोबर रोजी करण्यात आले.

रक्कम जमा झालेल्या शेतक-यांची तालुकानिहाय संख्या : चंद्रपूर जिल्ह्यातील 2 लक्ष 44 हजार 796 पात्र शेतक-यांमध्ये चंद्रपूर तालुक्यातील 6527 पात्र लाभार्थी, बल्लारपूर तालुका (3906 लाभार्थी), मूल (17675), सावली (22027), वरोरा (22004), भद्रावती (12159), चिमूर (32176), नागभीड (23054), ब्रम्हपुरी (35143), सिंदेवाही (16628), राजुरा (12582), कोरपना (12169), जिवती (5318), गोंडपिपरी (13296), पोंभुर्णा (9759) व इतर 373 पात्र शेतक-यांचा समावेश आहे.

कृषी विज्ञान केंद्र, सिंदेवाही येथे आयोजन : भारत सरकारच्या प्रधानमंत्री किसान सम्मान निधी (पीएम किसान) या कार्यक्रमाचे थेट प्रक्षेपण बारसकांटा, गुजरात येथून करण्यात आले. या योजनेअंतर्गत पात्र शेतकरी कुटुंबांना आर्थिक सहाय्य वितरित करण्याच्या उद्देशाने प्रधानमंत्री किसान सम्मान निधी कार्यक्रमाचे ऑनलाईन आयोजन कृषि विज्ञान केंद्र, सिंदेवाही येथे करण्यात आले.

कार्यक्रमादरम्यान उपस्थित शेतक-यांना दुष्काळ परिस्थीतीमध्ये रब्बीचे व्यवस्थापन व चारा व्यवस्थापन कसे करावे, तसेच ई-केवायसी, आधार संलग्न बँक खाते, लाभार्थी स्थिती तपासणी आणि योजनेचा लाभ घेण्यासाठी आवश्यक बाबीबाबत मार्गदर्शन करण्यात आले. यावेळी शेतकरी व महिला शेतक-यांची उपस्थिती होती.

पंतप्रधानांचे दूरद्ष्यप्रणालीद्वारे मार्गदर्शन : शेतक-यांना मार्गदर्शन करतांना पंतप्रधान नरेंद्र मोदी म्हणाले, आज देशातील 9 कोटी 34 लक्ष शेतक-यांच्या खात्यात पीएम किसान सन्मान निधीचे 18 हजार 690 कोटी रुपये जमा करण्यात येत आहे. शेतकरी हे विकसीत भारताच्या मजबूत स्तंभापैकी एक आहे. सरकारने शेतक-यांच्या हिताला नेहमीच प्राधान्य दिले आहे. सिंचनावर शेतक-यांचा खर्च कमी व्हावा, यासाठी सौर उर्जा कृषी पंपांना प्राधान्य देण्यात येत आहे. शेती ही आपली संस्कृती आणि परंपरा आहे, असे त्यांनी सांगितले.

यावेळी पंतप्रधानांनी मधक्रांती, (शहद उत्पादन) यामुळे महिला बचत गटांची उन्नती कशी होईल, यावर भर दिला. शेतक-यांनी पारंपारिक शेतीसोबत आधुनिक तंत्रज्ञानाचा स्विकार करून शेती अधिक उत्पादनक्षम, शाश्वत व आर्थिकदृष्ट्या फायदेशीर करण्यासाठी प्रयत्न करावेत, असे आवाहनही त्यांनी केले.

०००००००

प्रधानमंत्री ग्राम सडक योजनेच्या कामांची विशेष चमुद्वारे तपासणी

प्रधानमंत्री ग्राम सडक योजनेच्या कामांची विशेष चमुद्वारे तपासणी

चंद्रपूर, दि. 30 : प्रधानमंत्री ग्राम सडक योजनेंतर्गत ग्राम पातळीवर झालेल्या कामाचे मुल्यमापन करण्यासाठी केंद्र शासनाने विशेष तपासणी चमुद्वारे, सर्व राज्यांच्या ठिकाणी प्रत्यक्ष भेटी देऊन कामांचा आढावा घेण्याचे निर्देश दिले आहेत.

            या पार्श्वभूमीवर विशेष गुणवत्ता पुनरावलोकन चमुद्वारे 22 ते 27 ऑक्टोबर दरम्यान चंद्रपूर जिल्ह्यातील विविध कामांची पाहणी करण्यात आली. या विशेष तपासणी दौऱ्यात राष्ट्रीय निरीक्षक अजय कुमार राजु यांच्या मार्गदर्शनात मानद राष्ट्रीय गुणवत्ता निरीक्षक शैलेन्द्रनाथ श्रीवास्तव आणि राज्य तांत्रिक सल्लागार डॉ. प्रशांत नगराळे यांनी जिल्ह्यातील तीन वेगवेगळ्या स्तरावरील कामांची निवड करून तपासणी केली. यातील एक काम चालु स्थितीत, एक काम पूर्ण झालेले आणि एक काम पूर्ण झाल्यानंतर देखभाल काळातील असावे, असे ठरले. त्यामुळे या कामाची प्राकलने व गुणवत्ता नोंदपुस्तिका आणि इतर सर्व दस्तावेजांची तपासणी करण्यात आली.

            सदर चमूने 23 ऑक्टोबरला वरोरा तालुक्यात वंधली निलजई-आमडी-नवीन सोईट ते माढेळी असा 13.80 किमी. लांबीचा रस्त्याच्या कामास प्रत्यक्ष भेट दिली. यंत्रसामुग्री व साधनांचा वापर करून तीन ठिकाणी खड्डे खोदण्यात आले आणि सखोल तपासणी करून अहवाल तयार करण्यात आला. तपासणीअंति सदर काम गुणवत्ता पूर्वक झाल्याचे निष्पन्न झाले.

            24 ऑक्टोबर रोजी तालुका कोरपना अंतर्गत इजिमा-139, हातलोणी ते इजिमा-139 बोरगाव बुज हा 10 किमी लांबीच्या रस्त्याची वरील प्रमाणेच तपासणी केली व त्यानंतर महारगुडा ते जंगुदेवी या आदिवासी बहुल क्षेत्रातील रस्ता सुध्दा तपासण्यात आला. 26 ऑक्टोबर रोजी या तपासणी दौऱ्यात झालेल्या कामकाजांची चर्चा करण्यासाठी प्रधानमंत्री ग्रामीण सडक योजनेच्या राज्य गुणवत्ता समन्वयक वृषाली गाडेकर यांनी दौरा केला. संकेताक क्र. एमएच 08-43 या रस्त्याला भेट देऊन 13.80 किमी रस्त्याचे निरीक्षण केले, असे प्रधानमंत्री ग्रामीण सडक योजनेचे कार्यकारी अभियंता यांनी कळविले आहे.

०००००००

वृत्त क्र.784

दिवाळीनिमित्त उमेद महिला बचतगटांच्या खाद्यपदार्थ महोत्सवाचे आयोजन

दिवाळीनिमित्त उमेद महिला बचतगटांच्या खाद्यपदार्थ महोत्सवाचे आयोजन

चंद्रपूर, दि. 30 : दिवाळीनिमित्त विविध वस्तूंची खरेदी करताना, ग्रामीण भागातील स्वंयसहायता समुहांनी उत्पादीत केलेले खाद्यपदार्थ तसेच आकाशदिवे, उटणे याची खरेदी करावी. तसेच या बचतगटांचा उत्साह वाढवून त्यांच्या उत्पन्नात भर घालण्यासाठी ही दिवाळी अनोख्या पदधतीने साजरी करावी, असे आवाहन उमेद अभियानाचे जिल्हा अभियान संचालक तथा मुख्य कार्यकारी अधिकारी पुलकित सिंह यांनी केले आहे.

यावर्षी सर्व पंचायत समिती तसेच जिल्हा परिषद परिसरात दिवाळी फराळ महोत्सव 31 ऑक्टोबर  ते 4 नोव्हेंबर 2026 या कालावधीत आयोजित केले जाणार आहे. उमेद महाराष्ट्र राज्य ग्रामीण जीवनोन्नती अभियान अंतर्गत जिल्ह्यात मोठ्या प्रमाणात स्वयंसहायता समूह कार्यरत असून, यातील अनेक महिला या नाविण्यपूर्ण वस्तूंची निर्मिती करीत असतात. येत्या दिवाळीच्या पार्श्वभूमीवर या महिलांकडून विविध स्वरुपाचे खादयपदार्थ तयार केले जात आहेत.

दिवाळीनिमित्त खाद्यपदार्थ व अनुषंगीक सजावटीच्या वस्तू नागरिकांनी खरेदी केल्यास त्याचा ग्रामीण भागातील महिलांना खूप फायदा होणार आहे. नुकतेच जिल्हा परिषद परिसरात झालेल्या गणपती महोत्सव प्रदर्शनाला चंद्रपूरकरांनी मोठा प्रतिसाद दिला होता. सर्व तालुका स्तरावर तसेच जिल्हा मुख्यालयात जिल्हा परिषद परिसर तथा राणी हिराई उमेद मार्ट चंद्रपूर येथे दिवाळी फराळ महोत्सव साजरा केला जाणार असून, यात विविध साहित्य विक्रीस असणार आहे.

नागरिकांनी दिवाळीनिमित्त स्थानिक व ग्रामीण वस्तूचा वापर करावा, जेणेकरून ग्रामीण भागातील महिलांच्या घरातही आनंद पोहोचेल, असे आवाहन मुख्य कार्यकारी अधिकारी पुलकित सिंह तसेच जिल्हा अभियान सहसंचालक मंजिरी टकले यांनी केले आहे.

०००००००